Antwoord art 43 R.v.O. inzake Zeer Zorgwekkende Stoffen.

Sittard-Geleen, 13 mei 2025
VERZONDEN 15 MEI 2025

Geachte heer Claessens,

U heeft in uw brief van 15 april 2025 vragen ex artikel 43 RvO gesteld inzake Zeer
Zorgwekkende Stoffen. Hieronder treft u onze beantwoording van uw vragen aan.

Vraag 1
Gecombineerde Beoordelingsmethode: Kunt u uitleggen hoe de nieuwe Hazard Indexmethode
van het RIVM verschilt van de traditionele methoden voor het meten van
schadelijke stoffen? Hoe zal deze methode worden toegepast in de praktijk voor de
beoordeling van de uitstoot van Chemelot?

Het bevoegd gezag, voor Chemelot de provincie Limburg, legt vast in de
vergunning welke stoffen een bedrijf mag uitstoten, de emissies. Aanvullend voert
het bevoegd gezag ook een immissietoets uit. Bij deze immissietoets berekent of
meet het bevoegd gezag buiten de poort van het bedrijf de concentratie van een
aantal maatgevende stoffen, in ieder geval maatgevende zeer zorgwekkende
stoffen (ZZS). Deze immissietoets is bedoeld om de omwonenden te beschermen
tegen het inademen van emissies. De gemeten concentraties worden vervolgens
per stof getoetst aan de norm, het maximaal toelaatbaar risiconiveau (MTR). Blijft
de gemeten concentratie van een stof onder het MTR dan zijn er geen of
nauwelijks gezondheidseffecten te verwachten. Komt de concentratie boven het
MTR dan kan het bevoegd gezag extra maatregelen in de vergunning opnemen om
de uitstoot terug te dringen.

De Hazard Index methode telt, simpel gezegd de risico’s van de berekende of
gemeten stoffen bij de immissietoets bij elkaar op. De gedachte hierachter is dat
indien mensen gelijktijdig aan verschillende stoffen worden blootgesteld er een
optellend (cumulatief) effect op de gezondheid kan ontstaan. De Hazard Index
methode toetst de opgetelde risico’s vervolgens aan hetzelfde risiconiveau, dat nu
gehanteerd wordt bij de immissietoets. Als het mengsel boven het risiconiveau
uitkomt dan is er sprake van een verhoogd risico.

De Hazard Index methode is een wetenschappelijk onderbouwde methode die het
RIVM voorstelt te gebruiken om rekening te kunnen houden met een mengsel aan
stoffen bij de immissietoets. Het is aan de politiek en beleidsmakers of en hoe
deze te verankeren in regelgeving. Op dit moment heeft de Hazard Index methode
geen juridische status.

Vraag 2
Monitoring en Rapportage: Welke maatregelen worden er momenteel genomen om de
uitstoot van de drie specifieke kankerverwekkende stoffen (1,3-butadieen,
monovinylchloride en benzeen) te monitoren? Hoe vaak worden deze metingen
uitgevoerd en hoe worden de resultaten gecommuniceerd naar de inwoners?

De drie specifieke stoffen worden gemeten bij het meetpunt Vouershof door de
Omgevingsdienst Zuid-Limburg (ODZL). Het jaarlijks aantal metingen varieert van
rond de 9000 (in 2018) tot ongeveer 17.000 – 20.000 (in de jaren erna). Bij relevante
ontwikkelingen of constateringen worden Provinciale Staten door het College van
Gedeputeerde Staten geïnformeerd, worden deze in onze gezamenlijke overleggen
met de provincie Limburg besproken en gedeeld met onze inwoners.

Vraag 3
Gezondheidsonderzoek: Hoe staat het met het RIVM-gezondheidsonderzoek dat is
aangekondigd? Wat zijn de specifieke doelstellingen en wanneer kunnen we resultaten
van dat vooronderzoek verwachten?

Het doel van de verkenning gezondheid omwonenden van Chemelot is om
enerzijds in beeld te krijgen wat er allemaal al bekend is over gezondheidsrisico’s
van het industriegebied op de gezondheid van de omwonenden. Anderzijds is het
doel om aandachtspunten te identificeren en het in kaart brengen van
mogelijkheden om meer inzicht te krijgen in gezondheidsrisico’s. Volgens
planning zijn de resultaten te verwachten na de zomer van 2025.

De verkenning gezondheid omwonenden Chemelot van het RIVM staat los van het
onderzoek naar de hazard index methode. Het RIVM neemt de resultaten van de
praktijktoets met de metingen bij Vouershof wel mee in de verkenning gezondheid
omwonenden Chemelot. Op deze pagina publiceert het RIVM actuele informatie
over de verkenning.

Vraag 4
Beleid en Regelgeving: Zijn er plannen om de bevindingen van de Hl-methode mee te
nemen in de vergunningverlening voor Chemelot? Hoe gaat de gemeente ervoor zorgen
dat de resultaten van dit onderzoek ook daadwerkelijk leiden tot verbeteringen in de
luchtkwaliteit en de bescherming van de gezondheid van omwonenden?

De provincie is bevoegd gezag en verleent de vergunningen aan Chemelot. Op dit
moment is er nog geen juridisch kader om de Hl-methode mee te nemen in de
vergunningverlening. De staatssecretaris van het ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat geeft in de Kamerbrief van 14 april 2025 aan dat in 2026 bepaald wordt
of en hoe aanpassing van het beleid aan de orde is, waarbij een Europese aanpak
de voorkeur heeft.

In wet- en regelgeving is wel al vastgelegd dat bedrijven de uitstoot van ZZS
zoveel mogelijk moeten minimaliseren. Deze verplichting werkt ook positief door
op het terugbrengen van de opstelsom van de mogelijke gezondheidseffecten van
ZZS. Chemelot werkt hier samen met de provincie Limburg en Omgevingsdienst
Zuid-Limburg (ODZL) actief aan en treft maatregelen.

Positief om op te merken is dat het jaar 2024 onder de mengselrisiconorm blijft.
De ODZL verwacht dat ook de volgende jaren de uitstoot verder terugloopt,
omdat:
-De naftakraker Olefins 3 in 2024 volledig is ontmanteld en niet meer in bedrijf
genomen wordt.
-Ontdekt is dat restgassen uit een butadieenfabriek niet goed meer werden
verbrand. In 2024 zijn aanpassingen gedaan waarna het probleem is verholpen. Dit
blijkt ook uit monitoringsgegevens van ODZL.

De gemeente is in gesprek met Chemelot en de provincie over de constateringen
uit de kennisnotitie en bespreekt wat eventueel aanvullend nodig is om de
gezondheid van omwonenden te beschermen.

Vraag 5
Communicatie met Inwoners: Hoe gaat de gemeente de inwoners informeren over de
uitkomsten van het RIVM-onderzoek en eventuele vervolgstappen? Zijn er plannen voor
bijeenkomsten of andere vormen van communicatie om vragen en zorgen van inwoners
te adresseren?

Het is ons niet geheel duidelijk wat in de vraag wordt bedoeld met RIVMonderzoek.
Als daarmee wordt bedoeld de kennisnotitie, kunnen inwoners met
hun vragen over gezondheid, terecht bij de GGD Zuid-Limburg en met vragen over
de notitie zelf bij het RIVM.

Als wordt bedoeld de verkenning gezondheid omwonenden Chemelot, dan worden
de resultaten na de zomer van 2025 verwacht. Een sessie om de resultaten
daarvan, voor zowel gemeenteraad als inwoners, toe te lichten, wordt door het
RIVM gepland.

Op 22 april was de eerste Omgevingsdialoog Chemelot in Elsloo. Er werd
stilgestaan bij de gevoelens die de kennisnotitie opriep. Uit de gesprekken met de
aanwezigen bleek een duidelijke behoefte aan meer informatie. Er wordt
momenteel onderzocht of er op korte termijn een aparte bijeenkomst kan worden
georganiseerd om dieper op dit onderwerp in te gaan.

Vraag 6
Bovenwettelijke Maatregelen: Welke specifieke bovenwettelijke maatregelen worden
overwogen om de negatieve impact van Chemelot op de omgeving te beperken? Hoe
kunnen inwoners hierbij worden betrokken?

Er is een veiligheidsconvenant: ‘Voor een veilige ontwikkeling van Chemelot en
haar omgeving’. In dit convenant hebben partijen afspraken gemaakt om de
veiligheid op en rondom de Chemelot-site verder te verbeteren. Deze afspraken
gaan verder dan de wettelijke minimumvereisten. Het gaat bijvoorbeeld om: het
vastleggen van veiligheidszones, waarbinnen additionele eisen gelden in het

omgevingsplan, realisatie redelijk gasdichte ruimtes binnen omgevingsplandeel
Chemelot, het borgen van veiligheidsafspraken over Brightlands Chemelot
Campus, het borgen van de toepassing van additionele maatregelen in het
gifwolkaandachtsgebied en het rekening houden met domino-effecten.

Participatie en informatievoorziening met de bewoners en bedrijven in het gebied
worden nader uitgewerkt. De verwachting is dat dit in het derde of vierde kwartaal
van 2025 zal plaatsvinden.

Let wel: het veiligheidsconvenant is opgesteld met het oog op het voorkomen van
en het beperken van de effecten van ongewone incidenten. Het convenant gaat
niet over gezondheidsrisico’s door blootstelling aan continue emissies.

Als het gaat om luchtkwaliteit zijn er op dit moment geen bovenwettelijke
maatregelen als het gaat om het beperken van de uitstoot naar de lucht van ZZS.
Er is een wettelijke minimalisatieplicht als het gaat om de uitstoot van ZZS en daar
werken de provincie Limburg en Chemelot actief aan.

Vraag 7
Risico’s van Mengsels: Kunt u toelichten hoe de gemeente de risico’s van mengsels van
schadelijke stoffen in de lucht gaat beoordelen en wat nodig is om de
gezondheidseffecten voor omwonenden beter in kaart te brengen?

Het beoordelen van de risico’s van mengsels van schadelijke stoffen kent nog
geen wettelijke of beleidsmatige borging. Het Ministerie van l en W kan ervoor
kiezen om de beoordeling van mengsels op te nemen in de regels. Op dat moment
zal het aan de Provincie Limburg, als vergunningverlener voor Chemelot, zijn om
rekening te houden met de risico’s van mengsels in de vergunningverlening. De
gemeente heeft geen rol in de beoordeling van deze risico’s. Wel hebben wij
regelmatig overleg met de provincie Limburg waarin de risico’s besproken
worden. Op dit moment bestaat er al een minimalisatieplicht voor ZZS. Het
terugdringen van de emissies van individuele ZZS werkt ook positief door op het
terugdringen van risico’s door mengsels.

Het lopende onderzoek, verkenning gezondheid omwonenden Chemelot van het
RIVM, kijkt specifiek naar wat er nodig is om gezondheidseffecten voor
omwonenden beter in beeld te krijgen. Wij kijken dan ook uit naar de resultaten.

Vraag 8
Samenwerking met Betrokken Partijen: Hoe werkt de gemeente samen met andere
overheden en betrokken organisaties om de actuele situatie rondom Chemelot aan te
pakken? Zijn er plannen voor overleg met Sabic en andere relevante partijen?

Het voortdurend monitoren van de ZZS en het houden van toezicht wordt gedaan
door de ODZL in opdracht van de Provincie Limburg. Het opstellen en uitvoeren
van het vermijdings- en reductieprogramma is een verplichting voor Chemelot als
vergunninghouder.

Wij nemen de constateringen uit de kennisnotitie serieus en voeren bestuurlijk
overleg met onder meer Chemelot en de provincie Limburg. Wij werken hierbij
actief samen met de gemeenten Beek en Stein.

Met vriendelijke groet,
Burgemeester en wethouders van Sittard-Geleen,

Antwoord art 43 R.v.O. inzake Zeer Zorgwekkende Stoffen.